साढे ३ खर्ब वित्तीय घाटामा सरकार

काठमाडौं । असारको अन्तिम साता आइपुग्दा सरकार साढे ३ खर्ब रुपैयाँले घाटामा गएको छ । सरकारले उठाउनुपर्ने सबैजसो राजस्व र अनुदान उठाइसक्दा सरकारको खाता साढे ३ खर्ब रुपैयाँले घाटामा गएको देखिएको हो ।

महालेखा नियन्त्रकको कार्यालयको तथ्यांक विवरणअनुसार सोमबारसम्ममा सरकारले ११ खर्ब ४८ अर्ब ९४ करोड ६ लाख रुपैयाँ राजस्व र अनुदान उठाएको छ । यसबीचमा सरकारले जम्मा १५ खर्ब ९ अर्ब २६ करोड ५६ लाख रुपैयाँ विभिन्न शीर्षकमा खर्च गरिसकेको छ ।

घाटा पूर्ति गर्नका लागि जेठसम्ममा मात्रै ४ खर्ब १४ अर्ब १९ करोड रुपैयाँ ऋण प्राप्ति गरेको छ । जेठ मसान्तसम्ममा सरकारले ३ खर्ब २९ अर्ब ६० करोड रुपैयाँ ऋणको साँवा ब्याज भुक्तानी गरिसकेको छ ।

कर्जा लिएको समेत गरेर सरकारले जम्मा यस आर्थिक वर्षमा १५ खर्ब ६३ अर्ब रुपैयाँ आर्जन गरेको छ । साँवा ब्याजसहित पुँजीगत खर्च र चालू खर्च गरी कुल १५ खर्ब ९ अर्ब २६ करोड ५६ लाख रुपैयाँ खर्च गरिसकेको छ । सरकारको खातामा अब ५० अर्ब रुपैयाँ हाराहारीमा मात्र रकम बाँकी रहेको छ ।

सरकारले यस वर्ष कुल ५ खर्ब ४७ अर्ब रुपैयाँ ऋण लिने लक्ष्य लिएकामा ७६ प्रतिशत मात्र प्राप्त गर्न सकेको छ । ३ खर्ब ३० अर्ब आन्तरिक ऋण लिने भनिएकामा सरकारले ३ खर्ब १५ अर्ब रुपैयाँ मात्र प्राप्त गर्न सकेको छ । बाह्य ऋण प्राप्तिमा सरकार कमजोर देखिएको छ । २ खर्ब १७ अर्बको लक्ष्यमा ९९ अर्ब २० करोड रुपैयाँमा सीमित रहेको छ । सरकारले ४६ प्रतिशत मात्र बाह्य ऋण लिन सकेको छ ।

बाह्य ऋणमा असफल रहेको सरकार अनुदान लिनमा झन बिजोग अवस्थामा रहेको छ । ५२ अर्ब ३२ करोड रुपैयाँ बाह्य अनुदान लिने योजना बनाएको सरकारले २२ अर्ब ६२ करोड ८५ लाख रुपैयाँमा चित्त बुझाउन बाध्य भएको छ ।

१२ खर्ब ८४ अर्ब राजस्व कर उठाउने योजना बनाएको सरकार १० खर्ब रुपैयाँमा खुम्चिएको छ । आन्तरिक राजस्व परिचालन, अनुदान प्राप्ति र ऋण परिचालनबाट समेत सरकारको खर्च नपुग्दा सरकार खराब स्थितिमा पुगेको अवस्था रहेको छ ।