तिब्बतबाट आएको बाढीले रसुवामा वितण्डा

काठमाडौं । रसुवास्थित नेपाल–चीन सीमामा रहेको ल्हेन्दे खोलामा मंगलबार बिहान आएको भीषण बाढीले रसुवामा ठूलो क्षति पुगेको छ । तिब्बतको ल्हेन्दे खोला फुटेर भोटेकोशीमा आएको बाढीले चीनको प्रशासनिक र भन्सार कार्यालय भवनअगाडि नेपालतर्फ ठूलो क्षति पु¥याएको हो । ल्हेन्दे खोलामा आएको बाढीले सीमा क्षेत्रमा रहेको पुल बगाउँदा चीन प्रवेश गर्ने नाका बन्द भएको छ ।

सो पुल ६ वर्षअघि २०७६ जेठमा सञ्चालनमा आएको थियो । चिनियाँ सहयोगमा बनेको सो पुल बनाउन चिनियाँ ठेकेदार कम्पनीले जम्मा पाँच महिना लगाएको थियो । यसैगरी, बाढीले सीमा क्षेत्र रसुवागढी जाने बाटो पनि क्षतविक्षत बनाएको छ । बाढीले उत्तरगया गाउँपालिका–१ मैलुङस्थित गल्छी बेत्रावती–स्याफ्रुबे ंसी सडकखण्डअन्तर्गत त्रिशूली नदीमा रहेको ‘बेलिब्रिज’ पनि बगाएको छ ।

सो स्थाननजिकै भर्खरै निर्माण भएको पक्की पुलमा बाढीसहित लेदो माटो जम्मा भएको छ । ल्हेन्दे खोलामा आएको बाढी भोटेकोशीमा मिसिँदा नेपालतर्फको रसुवागढी, टिमुरेलगायतका क्षेत्रमा ठूलो क्षति हुन गएको छ । बाढीका कारण सबैभन्दा बढी प्रभावित क्षेत्रमध्ये गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका–१, २, ३, आमाछोदिङ्मो गाउँपालिका–१, २, ४, ५, उत्तरगया गाउँपालिका–२, ४, ५ र कालिका गाउँपालिका–१ रहेका छन् ।

त्यस्तै, गोसाइँकुण्ड–पासाङल्हामु सडक अवरुद्ध भएको छ । सो सडकखण्ड चर्किएको र धुन्चेदेखि टिमुरेसम्म सवारी आवागमन ठप्प रहेको छ । यो समाचार तयार पार्दासम्म नेपाली र चिनियाँ गरी २० जना बेपत्ता भएकामा सात जनाको शव फेला परेको छ । उनीहरूको सनाखत हुन बाँकी छ । ५५ भन्दा बढीको उद्धार गरिएको छ । सशस्त्र प्रहरी बलका सहप्रवक्ता डीएसपी शैलेन्द्र थापाका अनुसार बेपत्ता हुने २० जनाको सूचीमा १४ नेपाली नागरिक र ६ चिनियाँ नागरिक छन् ।

बेपत्ता १४ नेपाली नागरिकमा तीन जना प्रहरीसमेत रहेका छन् । फेला परेका शव उनीहरूको हुनसक्छ । बेपत्ता हुने प्रहरीमा प्रहरी चौकी हाकु रसुवा दरबन्दी भई इलाका प्रहरी कार्यालय टिमुरे रसुवामा कार्यरत रामेछापको लिखु तामाकोशी गाउँपालिका–४ का ४३ वर्षीय प्रहरी सहायक निरीक्षक लालबहादुर श्रेष्ठ, जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्सा दरबन्दी भई इलाका प्रहरी कार्यालय टिमुरे रसुवामा कार्यरत बाराको फेटा गाउँपालिका–१ बस्ने २४ वर्षीय प्रहरी जवान मुन्ना ठाकुर र प्रहरी चौकी लाङटाङ रसुवा दरबन्दी भई टिमुरे रसुवामा कार्यरत बझाङको बु ंगल नगरपालिका–९ बस्ने २३ वर्षीय प्रहरी जवान लोकेन्द्र बोहोरा छन् ।

यसैगरी, बेपत्ता हुने अन्य सर्वसाधारणमा बर्दिया बस्ने ३६ वर्षीय जिपन चौधरी, ३५ वर्षीय सन्तोष दहित, २५ वर्षीय बुद्धिराम थारु, २४ वर्षीय लक्ष्मीनारायण थारु र ३० वर्षीय सुरेश थारु, बाग्लुङ बस्ने नरेन्द्र विक, सिन्धुपाल्चोकका कन्टेनर डिब्बा चालक फुर्वा लामा, वतन नखुलेका मिक्सचर चालक गोविन्द मोक्तान र वतन नखुलेका हाइलक्स चालक लोकमान तामाङ छन् । यस्तै, गोरखाको पालुङटार नगरपालिका–६ स्थायी घर भएका डिलबहादुर तामाङ र सोही ठाउँका धनबहादुर तामाङ छन् । बेपत्ताको नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र नेपाली सेनाले खोजी गरिरहेको छ । रसुवाका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी दु ्रवराज अधिकारीका अनुसार भन्सार यार्ड बनाउने काम भइरहेकाले बेपत्ता भएका केही व्यक्ति त्यहीँ बसोबास गर्थे ।

एक्कासि बाढी गएको हुँदा उनीहरू सुतेकै अवस्थामा बाढीले बगाएको हुनसक्ने सहायक प्रजिअ अधिकारीको अनुमान छ । ‘उनीहरू त्यहीँ यार्ड बनाउन बसेकाहरू हुन्, कतिपय गाडीका चालक पनि छन्, सायद राति एक्कासि बाढी आउँदा सुतेकै अवस्थामा बगाएको पनि हुनसक्छ,’ सहायक प्रजिअ अधिकारीले भने, ‘अरू यकिन भइसकेको छैन ।’ उनले चालकहरू बाढी आएको थाहा पाएपछि गाडी हटाउन जाँदा परेको हो वा होइन भन्ने’bout बुझ्ने काम भइरहेको बताए । यस्तै, चीनतर्फ ३०–३५ जना चालक र सहचालक अड्किएका छन् । केही कन्टेनर पनि त्यहाँ अड्किएका छन् । सीमाक्षेत्रमा रहेको पुल नै बगाएकाले ती कन्टेनर नेपाल ल्याउन सकिने सम्भावना छैन ।

तिब्बतबाट आएको बाढी भोटेकोशी नदीमा मिसिएपछि सुरु भएको विपत्तिबाट सयभन्दा धेरै सवारीसाधन बगेको सशस्त्र प्रहरीले जनाएको छ । सशस्त्र प्रहरीका अनुसार बगेका सवार ीसाधनमध्ये कति विद्युतीय सवारी (ईभी) र कति कन्टेनर छन् भन्ने प्रस्ट खुलिसकेको छैन । उद्योग वाणिज्य संघ सिन्धुपाल्चोकका अध्यक्ष बुद्धराज बस्नेतले स्थानीय र व्यापारीबाट सयभन्दा धेरै ईभी सवारीसाधन बगेको जानकारी आफूले पाएको बताए । उनले केही कन्टेनर व्यवसायीले आफ्नो कन्टेनर बगाएको जानकारी उद्योग वाणिज्य संघमा पनि गरेको बताउँदै अहिलेसम्म प्राप्त विवरणअनुसार ३० भन्दा बढी कन्टेनर बगाएको अनुमान गर्न सकिने बताए । बस्नेतले तिब्बतबाट सामान बोकेर आएका तर भन्सार नकटेका ३० कन्टेनर चीनतर्फ डुबेको अवस्थामा भेटिएको बताए । रसुवा उद्योग वाणिज्य संघका निवर्तमान अध्यक्ष कैसाङ नुर्प ‘ तामाङका अनुसार भन्सार गर्न बाँकी सवारीसाधन भन्सार यार्डमा राखिएकामा कति बगेका त कति डुबेका छन् ।