कर्णालीको प्राकृतिक बहावबाट अब विद्युत्, मोहन्यालमा १०० किलोवाट परियोजनाको परीक्षण

टीकापुर, १८ असार । कैलालीको मोहन्याल गाउँपालिका–७ कचालीस्थित कर्णाली नदीमा १०० किलोवाट क्षमताको हाइड्रोकाइनेटिक (Hydrokinetic) विद्युत् परियोजनाको परीक्षण सुरु गरिएको छ। मोहन्याल गाउँपालिकाको समन्वयमा निर्माण गरिएको यो परियोजनाले नदीको प्राकृतिक बहावको ऊर्जा उपयोग गरेर विद्युत् उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

परम्परागत जलविद्युत् आयोजना जस्तो ठूलो बाँध वा पानी संकलन संरचना आवश्यक नपर्ने यस प्रविधिमा नदीको सतह वा बहावभित्र जडान गरिएका विशेष टर्बाइनमार्फत बगिरहेको पानीको गतिज ऊर्जालाई विद्युत्मा रूपान्तरण गरिन्छ। यसले वातावरणीय प्रभाव न्यून पार्दै दुर्गम क्षेत्रमा विद्युत् सेवा विस्तार गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

सामुदायिक विकास अधिकृत दलबहादुर ओलीका अनुसार परियोजनाको प्रारम्भिक परीक्षण सफलतापूर्वक अघि बढिरहेको छ। परीक्षण सम्पन्न भई सबै प्राविधिक पक्ष अनुकूल देखिएपछि मोहन्याल गाउँपालिका–७ अन्तर्गत पर्ने जयारिमे गाउँका स्थानीयलाई नियमित विद्युत् सेवा उपलब्ध गराइने योजना रहेको छ।

विद्युत् पहुँचबाट वञ्चित रहेका स्थानीय बासिन्दाले यस परियोजनाबाट घरायसी बत्ती, विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था तथा साना व्यवसाय सञ्चालनमा सहजता आउने विश्वास गरेका छन्। विद्युत् पुगेपछि शिक्षा, स्वास्थ्य, सूचना–प्रविधि र स्थानीय आर्थिक गतिविधिमा सकारात्मक परिवर्तन आउने अपेक्षा गरिएको छ।

स्थानीय तहका अनुसार यो परियोजना सफल भए कर्णाली नदीका अन्य उपयुक्त स्थानमा पनि यस्तै प्रविधिबाट विद्युत् उत्पादन गर्ने सम्भावनाबारे अध्ययन गरिनेछ। साथै, ग्रामीण तथा दुर्गम क्षेत्रमा स्वच्छ, दिगो र वातावरणमैत्री ऊर्जा विस्तारका लागि यो परियोजना नमुना बन्न सक्ने विश्वास गरिएको छ।

हाइड्रोकाइनेटिक प्रविधिलाई नेपालका ठूला नदीहरूमा वैकल्पिक ऊर्जा स्रोतका रूपमा हेरिएको छ। नदीको प्राकृतिक बहावलाई असर नगरी विद्युत् उत्पादन गर्न सकिने भएकाले भविष्यमा यस्ता परियोजनाले दुर्गम बस्तीमा ऊर्जा पहुँच विस्तार गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।