कैलालीका अरुण लोहार ‘एस्पायर लिडर्स प्रोग्राम २०२६’ मा छनोट, हावर्ड विश्वविद्यालयका प्राध्यापकहरूबाट नेतृत्व विकासको अवसर

काठमाडौँ: कैलालीको टीकापुरका खगोलशास्त्र तथा विज्ञान प्रवर्द्धक अरुण लोहार ‘एस्पायर लिडर्स प्रोग्राम २०२६’ (Aspire Leaders Program 2026) को लागि छनोट भएका छन्। यो कार्यक्रमले उनलाई हावर्ड विश्वविद्यालय (Harvard University), विशेषगरी हावर्ड बिजनेस स्कूल का प्राध्यापकहरूबाट नेतृत्व विकास सम्बन्धी प्रशिक्षण लिने दुर्लभ अवसर प्रदान गर्नेछ। यस उपलब्धिले अरुणलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा आफ्नो ज्ञान र सीपलाई अझ फराकिलो बनाउन मद्दत पुग्ने विश्वास गरिएको छ।

अरुणले आफ्नो खुशी व्यक्त गर्दै भनेका छन्, “म ‘एस्पायर लिडर्स प्रोग्राम २०२६’ को लागि छनोट भएकोमा धेरै खुशी छु। हावर्ड विश्वविद्यालय, विशेषगरी हावर्ड बिजनेस स्कूलका प्राध्यापकहरूबाट प्रशिक्षित हुने अवसर पाउनु ठूलो सौभाग्य हो। सम्बन्धित क्षेत्रका शीर्ष पेशेवरहरूबाट सिक्नु सधैं सुन्दर हुन्छ।”

‘एस्पायर लिडर्स प्रोग्राम’ (Aspire Leaders Program) को परिचय

‘एस्पायर लिडर्स प्रोग्राम’ ले सीमित आय भएका र आफ्नो परिवारबाट विश्वविद्यालय जाने पहिलो पुस्ताका विद्यार्थीहरू तथा भर्खरै स्नातक (Recent Graduates) भएका विश्वभरका युवाहरूलाई निःशुल्क अनलाइन अन्तर्क्रियात्मक नेतृत्व विकास यात्रामा सहभागी हुन स्वागत गर्दछ। यो कार्यक्रम अन्य प्रतिबद्धताका साथसाथै व्यवस्थापन गर्न सकिने गरी डिजाइन गरिएको छ।

विज्ञान प्रवर्द्धनमा अतुलनीय योगदान

अरुण लोहार, जसले आफूलाई एक STEAM शिक्षक, विज्ञान सञ्चारकर्मी, सामाजिक उद्यमी, र अन्तरिक्ष उत्साहीको रूपमा चिनाउँछन्, नेपालका विभिन्न विद्यालय र संस्थाहरूमा खगोलशास्त्र साक्षरता अभियान चलाउँदै आएका छन्। यसअघि उनी नासा स्पेस एप्स च्यालेन्ज (NASA Space Apps Challenge) को लागि ‘नेभिगेटर’ (Navigator) को रूपमा पनि छनोट भएका थिए, जहाँ उनले विश्वव्यापी परियोजनाहरूमा सहभागीहरूलाई सल्लाह दिने र निर्णायकको भूमिका निर्वाह गर्ने अवसर पाएका थिए।

अरुणले ‘टेस्ला साइन्स सेन्टर’ (Tesla Science Centre) को स्थापना पनि गरेका छन्, जसको माध्यमबाट उनले कर्णाली, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका ७०,००० भन्दा बढी विद्यार्थीहरूलाई निःशुल्क खगोलशास्त्र अभियानहरूमार्फत जोडेका छन्। उनको कामको प्रशंसा गर्दै प्रदेश युवा परिषद्, सामाजिक विकास मन्त्रालय, सुदूरपश्चिम प्रदेशले उनलाई ‘युवा प्रतिभा सम्मान २०८२’ द्वारा सम्मानित गरेको थियो।उनको यो कार्यले नेपालमा विज्ञान शिक्षाको पहुँच विस्तार गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।

सकारात्मक सोच र सामाजिक कार्यमा सक्रिय

अरुण एक सचेत नागरिक हुन् जो समाजमा सकारात्मकता फैलाउन र युवाहरूलाई प्रेरित गर्न निरन्तर लागिपरेका छन्। एकपटक उनले भनेका थिए, “१४ देखि २१ वर्षका भाइबहिनीहरूले मलाई आदर्श व्यक्ति मान्छन्, मैले एक शब्द प्रयोग गर्दाखेरि, १० चोटी सोच्छु कि मैले बोल्ने शब्दहरू ती बच्चाहरूलाई कसरी फरक पर्छ भनेर… यो मेरो बाध्यता होइन, तर कुनै पनि एउटा सामाजिक पदमा भएको मान्छेको यो जिम्मेवारी हो।” उनले निराशावादले घेरिएको आकाशपछि उज्यालो सूर्य लुकेको हुन्छ भन्ने कुरालाई जोड दिँदै आशावादी हुन प्रेरणा दिन्छन्।

१४ पटकभन्दा बढी रक्तदान, जीवनदानको महान् कार्य

अरुण लोहारले १४ पटकभन्दा बढी रक्तदान गरिसकेका छन् र उनी एक सक्रिय रक्तदाताका रूपमा चिनिन्छन्। उनको रक्तदानको पछाडि गहिरो भावनात्मक कारण लुकेको छ। उनका पुर्खाहरूलाई एक समय ‘अछूत’ भनी समाजले बहिष्कृत गरेको थियो। आज, तिनै पुर्खाको रगत अरुणको शरीरमा बगिरहेको छ, र त्यही रगत उनले रक्तदान मार्फत अनेकौं मानिसहरूलाई नयाँ जीवन दिइरहेका छन्। यो कार्यले समाजमा व्याप्त जातीय विभेदको पुरानो घाउमा मलम पट्टी लगाउँदै, मानवता र समानताको अनुपम उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ। उनको रगत कुनै जातीय घेरामा नबाँधीकन धेरैको जीवनमा आशाको सञ्चार गरिरहेको छ।

अरुण लोहारको यो उपलब्धिले नेपालको विज्ञान तथा प्रविधि क्षेत्रमा थप उत्साह जगाएको छ र उनले युवा पुस्तालाई प्रेरणाको नयाँ स्रोत प्रदान गरेका छन्। उनको यो यात्राले नेपालको शिक्षा, विज्ञान प्रवर्द्धन र सामाजिक सेवामा अझ ठूलो योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

मुक्तक