रिटोटलिङले बदल्यो विद्यार्थीको भविष्य, C+ देखिएको विषयमा आयो A+

टीकापुर, २७ जेठ । माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसईई) को नतिजा प्रकाशन प्रक्रियामा गम्भीर त्रुटि भएको घटना सार्वजनिक भएको छ। कैलालीको टीकापुरस्थित सन्त निरंकारी आदर्श विद्या मन्दिर माध्यमिक विद्यालयका विद्यार्थी बिराज विश्वकर्माको नतिजामा भएको फरकले परीक्षा व्यवस्थापन र नतिजा प्रकाशन प्रणालीको विश्वसनीयतामाथि प्रश्न उठाएको छ।

प्रारम्भिक रूपमा प्रकाशित एसईई नतिजामा विश्वकर्माले गणित विषयमा C+ ग्रेड प्राप्त गरेको देखाइएको थियो। विद्यालयका उत्कृष्ट तथा मेहनती विद्यार्थीमध्ये एक मानिएका विश्वकर्मालाई उक्त नतिजा अप्रत्याशित लागेको थियो। आफ्नो वास्तविक प्रदर्शनभन्दा निकै कम ग्रेड आएको महसुस भएपछि उनले पुनः रिटोटलिङका लागि निवेदन दिएका थिए।

रिटोटलिङ प्रक्रियापछि आएको नतिजाले भने सबैलाई आश्चर्यचकित बनाएको छ। प्रारम्भिक नतिजामा C+ देखाइएको गणित विषयमा विश्वकर्माले वास्तवमा A+ ग्रेड प्राप्त गरेको पुष्टि भएको हो। एउटै विषयमा C+ र A+ जस्तो ठूलो अन्तर देखिनुले नतिजा प्रकाशनका क्रममा गम्भीर त्रुटि भएको स्पष्ट भएको विद्यालय पक्षको भनाइ छ।

विद्यालयका प्रिन्सिपल भरत तिरुवाका अनुसार विश्वकर्मा अध्ययनमा सधैं उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने विद्यार्थी हुन्। उनको शैक्षिक स्तर र तयारीलाई हेर्दा प्रारम्भिक नतिजा नै शंकास्पद देखिएको थियो। त्यसैले परिवार तथा विद्यालयको सल्लाहमा उनले रिटोटलिङका लागि आवेदन दिएका थिए। यदि उनले पुनः परीक्षणको प्रक्रिया नअपनाएको भए आफ्नो वास्तविक उपलब्धिबाट वञ्चित हुन सक्ने अवस्था रहेको प्रिन्सिपलले जनाएका छन् ।

विद्यालयका गुठियार बोर्ड अध्यक्ष नरबहादुर रावलले यस्तो त्रुटिलाई सामान्य रूपमा लिन नसकिने बताएका छन्। उनका अनुसार नतिजामा हुने यस्ता गल्तीले विद्यार्थीको मनोबलमा गम्भीर असर पार्ने मात्र होइन, उनीहरूको भविष्यसमेत प्रभावित हुन सक्छ। “एक उत्कृष्ट विद्यार्थीले आफ्नो क्षमताअनुसारको नतिजा नपाउँदा मानसिक रूपमा निराश हुन सक्छ। यदि समयमै रिटोटलिङ नगरिएको भए बिराजमाथि ठूलो अन्याय हुने थियो,” उनले भने।

उनले नतिजा प्रकाशन प्रक्रियामा थप सावधानी अपनाउन सम्बन्धित निकायसँग आग्रह गर्दै भविष्यमा यस्ता त्रुटि दोहोरिन नदिन प्रभावकारी व्यवस्था गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याए। साथै, नतिजाप्रति शंका वा असन्तुष्टि भएका विद्यार्थीलाई कानुनी र प्रशासनिक प्रक्रियाअनुसार पुनः परीक्षण तथा रिटोटलिङको अवसर उपयोग गर्न पनि उनले सुझाव दिए।

यस घटनाले एसईई नतिजा प्रकाशन प्रणालीको शुद्धता र विश्वसनीयताबारे पुनः बहस सुरु गराएको छ। शिक्षासम्बद्ध सरोकारवालाहरूले परीक्षा व्यवस्थापन तथा नतिजा प्रशोधन प्रक्रियामा अझ बढी पारदर्शिता, उत्तरदायित्व र प्राविधिक निगरानी आवश्यक रहेको बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार लाखौं विद्यार्थीको भविष्य जोडिएको विषय भएकाले कुनै पनि प्रकारको त्रुटिलाई सामान्य रूपमा लिन मिल्दैन।

बिराज विश्वकर्माको घटनाले नतिजाप्रति असन्तुष्टि वा शंका भएका विद्यार्थीले आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरी पुनः परीक्षणको अधिकार प्रयोग गर्नुपर्ने सन्देशसमेत दिएको छ। साथै, सम्बन्धित निकायले भविष्यमा यस्ता कमजोरी नदोहोरिने गरी नतिजा व्यवस्थापन प्रणालीलाई थप प्रभावकारी र विश्वसनीय बनाउनुपर्ने आवश्यकता पनि उजागर गरेको छ।