बच्चाको हरेक जिद्दी पूरा गर्दा बढ्न सक्छ हठी स्वभाव
रुँदा मोबाइल, आँसु झार्दा खेलौना र मुख बिगार्दा खानेकुरा दिने बानीले बालबालिकामा गलत व्यवहार विकास हुन सक्ने चिन्ता
काठमाडौं, २५ कार्तिक । बच्चा रोयो भने मोबाइल दिने, जिद्दी गर्यो भने मनपर्ने खानेकुरा अगाडि राखिदिने र सानो कुरामा रिसायो भने उसको माग पूरा गरिदिने प्रवृत्ति धेरै अभिभावकमा देखिन्छ । बच्चालाई तत्काल शान्त पार्ने उद्देश्यले गरिने यस्ता व्यवहारले विस्तारै उनीहरूमा जिद्दी गर्ने बानी विकास गराउन सक्ने भन्दै बालबालिकाको हुर्काइमा अभिभावक सचेत हुनुपर्ने देखिएको छ ।
बच्चाले रुनासाथ मोबाइल हातमा थमाइदिने, आँसु खस्न नपाउँदै कार्टुन चलाइदिने वा अलिकति असन्तुष्टि देखाउनेबित्तिकै चिप्स तथा अन्य खानेकुरा दिने बानीले बालबालिकामा गलत अपेक्षा विकास हुन सक्छ । आफूले रोएपछि वा जिद्दी गरेपछि हरेक माग पूरा हुन्छ भन्ने बुझाइ उनीहरूमा बस्न थालेपछि सामान्य अस्वीकारलाई समेत स्वीकार गर्न कठिन हुन सक्छ ।
बालबालिकाको उचित हुर्काइमा माया र स्नेहसँगै अनुशासन तथा सीमाको पनि उत्तिकै महत्त्व हुन्छ । उनीहरूको हरेक इच्छा तत्काल पूरा गरिदिनुभन्दा कुन कुरा आवश्यक छ र कुन कुरा पर्खन सकिन्छ भन्ने बुझाउन अभिभावकले प्रयास गर्नुपर्छ ।
बच्चालाई मायालु व्यवहार गर्दै धैर्य गर्न सिकाउने, उमेरअनुसार नियम तथा सीमा निर्धारण गर्ने र ती नियममा अभिभावक आफैं पनि दृढ रहनु आवश्यक हुन्छ । कुनै माग अनुचित छ भने बच्चा रोए पनि त्यसलाई पूरा गरिदिनेभन्दा शान्त ढंगले सम्झाउने र सही व्यवहारका लागि प्रोत्साहित गर्ने बानी उपयोगी हुन सक्छ ।
बालबालिकालाई सानैदेखि आफ्नो भावना नियन्त्रण गर्न, अरूको कुरा सुन्न र तत्काल सबै कुरा प्राप्त नहुने वास्तविकता बुझ्न सिकाउनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ । आज सानातिना सीमाको सम्मान गर्न सिकेको बच्चाले भविष्यमा आफ्नो व्यवहार र चाहनामाथि नियन्त्रण राख्न सक्ने आधार तयार हुन्छ ।
अभिभावकले बुझ्नुपर्ने कुरा के हो भने माया गर्नु भनेको बच्चाले मागेका सबै कुरा पूरा गरिदिनु मात्र होइन । आवश्यकताअनुसार ‘हुन्छ’ भन्नुजत्तिकै महत्त्वपूर्ण समयमा ‘हुँदैन’ भन्न सक्नु पनि जिम्मेवार अभिभावकत्वको हिस्सा हो । माया, धैर्य र उचित अनुशासनको सन्तुलनले नै बालबालिकाको स्वस्थ व्यवहार विकासमा सहयोग पुर्याउन सक्छ ।
